Phường Thủy Xuân là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển du lịch với hệ thống di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh và làng nghề truyền thống nổi tiếng như Đồi Vọng Cảnh, các khu vực lăng tẩm triều Nguyễn và làng hương Thủy Xuân. Đây là những điểm đến thu hút đông đảo người dân và du khách trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, việc cung cấp thông tin tại các điểm tham quan hiện nay chủ yếu thông qua bảng giới thiệu truyền thống, nội dung còn hạn chế, thiếu tính trực quan, chưa đáp ứng nhu cầu tra cứu nhanh của du khách. Khách tham quan muốn tìm hiểu thêm về lịch sử, giá trị văn hóa, kiến trúc, hình ảnh hoặc video giới thiệu phải tự tìm kiếm trên nhiều nguồn khác nhau, gây mất thời gian và thiếu tính đồng bộ. Bên cạnh đó, địa phương chưa có giải pháp số hóa thống nhất để giới thiệu, quảng bá các di tích và làng nghề, chưa khai thác hiệu quả công nghệ số trong phát triển du lịch và chuyển đổi số.

Phường Thủy Xuân là địa phương có nhiều di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh và làng nghề truyền thống nổi tiếng của thành phố Huế như Đồi Vọng Cảnh, hệ thống lăng tẩm triều Nguyễn, làng nghề hương Thủy Xuân... Hằng năm thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan. Tuy nhiên, việc giới thiệu thông tin tại các điểm đến chủ yếu vẫn thực hiện bằng bảng thông tin truyền thống, nội dung còn hạn chế, thiếu tính tương tác, chưa ứng dụng hiệu quả công nghệ số để hỗ trợ du khách tra cứu thông tin, hình ảnh, video, bản đồ, lịch sử hình thành và các giá trị văn hóa của từng địa điểm. Chưa có giải pháp số hóa thống nhất để giới thiệu, quảng bá các di tích và làng nghề, chưa hình thành mô hình khai thác dữ liệu số và kết nối các chủ thể tham gia phát triển du lịch nhằm tạo giá trị kinh tế từ tài nguyên văn hóa và du lịch địa phương. Điều này làm giảm trải nghiệm của du khách và chưa phát huy hết tiềm năng chuyển đổi số trong phát triển du lịch địa phương.

Xây dựng mô hình "Di tích thông minh" thông qua việc gắn mã QR tại các điểm du lịch, di tích và làng nghề trên địa bàn phường Thủy Xuân nhằm cung cấp thông tin số hóa đầy đủ, chính xác và thuận tiện cho người dân, du khách khi tham quan. Qua đó nâng cao trải nghiệm du lịch, quảng bá hình ảnh địa phương, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa và du lịch.
Hình thành hệ sinh thái du lịch số kết nối chính quyền, đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương trong quản lý, quảng bá và khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử và du lịch của phường Thủy Xuân

Xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ số các điểm di tích, văn hóa, du lịch, dịch vụ, tích hợp
- Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu và bản đồ số các điểm văn hóa, du lịch, dịch vụ trên địa bàn phường Thủy Xuân, ứng dụng công nghệ số (AR/VR, bản đồ trực tuyến, …) nhằm phục vụ công tác quản lý, quảng bá và phát triển sản phẩm lịch sử, văn hóa, du lịch, dịch vụ đặc thù gắn với không gian phường Thủy Xuân, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số ngành văn hóa, du lịch, dịch vụ và phát triển du lịch bền vững tại địa phương (Dự kiến 200 điểm).
- Bộ dữ liệu số chuẩn hóa về di tích, làng nghề, điểm du lịch, hình ảnh, tư liệu lịch sử và dữ liệu phục vụ phát triển du lịch thông minh.
- Mô hình quản lý, khai thác và kết nối dữ liệu du lịch thông minh giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch, cộng đồng và các đơn vị nghiên cứu nhằm phát triển hệ sinh thái du lịch số của địa phương

Hiệu quả và ý nghĩa của mô hình "Di tích thông minh" phường Thủy Xuân
Việc triển khai mô hình "Di tích thông minh" phường Thủy Xuân sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ trong công tác bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn theo định hướng chuyển đổi số. Thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu số, tích hợp bản đồ số GIS, mã QR, hình ảnh, video, công nghệ thực tế ảo (VR 3D/360) và hệ thống định vị GPS, toàn bộ thông tin về các di tích được chuẩn hóa, quản lý tập trung và cập nhật thường xuyên. Đây là nền tảng quan trọng giúp cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ công tác quy hoạch, bảo tồn, khai thác giá trị di sản và xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.

Mô hình "Di tích thông minh" mang đến cho người dân và du khách phương thức tiếp cận thông tin hiện đại, thuận tiện và trực quan. Chỉ cần quét mã QR tại mỗi di tích hoặc truy cập trên nền tảng số, người dùng có thể tìm hiểu đầy đủ về lịch sử hình thành, giá trị văn hóa, kiến trúc, hình ảnh, video thuyết minh, trải nghiệm tham quan thực tế ảo 360 độ và định vị đường đi chính xác. Điều này góp phần nâng cao trải nghiệm tham quan, tăng tính tương tác, tạo sức hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế, đồng thời đáp ứng xu hướng phát triển du lịch thông minh trong thời kỳ chuyển đổi số.

Bên cạnh việc phục vụ công tác bảo tồn và quảng bá di sản, mô hình còn tạo sự liên kết giữa các di tích với các điểm du lịch, làng nghề truyền thống, cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống, mua sắm và các sản phẩm OCOP trên địa bàn phường Thủy Xuân. Qua đó hình thành hệ sinh thái du lịch số, hỗ trợ kết nối tour, tuyến và đa dạng hóa sản phẩm du lịch, góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến.

Đối với cộng đồng địa phương, mô hình "Di tích thông minh" mở ra cơ hội quảng bá hình ảnh, kết nối trực tiếp giữa người dân, doanh nghiệp với du khách thông qua nền tảng số. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các hoạt động dịch vụ, du lịch cộng đồng, giới thiệu sản phẩm đặc trưng của địa phương, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện sinh kế cho người dân. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống.

Việc xây dựng mô hình "Di tích thông minh" phường Thủy Xuân không chỉ phù hợp với chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số của Chính phủ và thành phố Huế mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Đây sẽ là mô hình điểm trong ứng dụng công nghệ số vào quản lý và phát triển di tích, góp phần xây dựng phường Thủy Xuân trở thành điểm đến văn hóa, du lịch thông minh, hiện đại, thân thiện và phát triển bền vững.

Mô hình "Di tích thông minh" phường Thủy Xuân có khả năng thương mại hóa cao nhờ khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, lịch sử và tài nguyên du lịch trên nền tảng công nghệ số. Việc số hóa các điểm di tích, kết hợp bản đồ số, mã QR, thuyết minh đa ngôn ngữ, công nghệ thực tế ảo (VR 3D/360), trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số không chỉ nâng cao trải nghiệm của du khách mà còn tạo ra nhiều sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng, góp phần phát triển kinh tế số trong lĩnh vực văn hóa và du lịch.

Thứ nhất, mô hình tạo điều kiện hình thành nền tảng du lịch thông minh của phường Thủy Xuân, kết nối các điểm di tích với làng nghề truyền thống, các cơ sở lưu trú, nhà hàng, quán cà phê, cơ sở sản xuất hương, nón lá, sản phẩm OCOP và các dịch vụ du lịch khác. Thông qua nền tảng số, du khách có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, lựa chọn hành trình và thanh toán trực tuyến, góp phần gia tăng doanh thu cho các đơn vị kinh doanh và nâng cao hiệu quả khai thác du lịch.

Thứ hai, hệ thống có thể khai thác nguồn thu từ các dịch vụ số, như quảng bá doanh nghiệp địa phương, giới thiệu sản phẩm đặc sản, bán vé tham quan điện tử (đối với các điểm có thu phí), cung cấp dịch vụ thuyết minh số, trải nghiệm thực tế ảo, bán quà lưu niệm trực tuyến và liên kết với các doanh nghiệp lữ hành để xây dựng các gói sản phẩm du lịch. Đây là nguồn thu bền vững, góp phần giảm chi phí quảng bá truyền thống và nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên du lịch.

Thứ ba, cơ sở dữ liệu số của mô hình có thể được mở rộng để phục vụ nhiều lĩnh vực khác như giáo dục, nghiên cứu khoa học, truyền thông, xúc tiến đầu tư và quảng bá hình ảnh địa phương. Dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật thường xuyên sẽ tạo nền tảng để phát triển các ứng dụng số, tích hợp với hệ sinh thái đô thị thông minh của thành phố Huế, đồng thời thu hút sự tham gia của doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp du lịch và các nhà đầu tư theo hình thức hợp tác công – tư (PPP).

Bên cạnh đó, mô hình có khả năng nhân rộng và chuyển giao cho các địa phương khác trên địa bàn thành phố Huế và các tỉnh, thành phố có điều kiện tương đồng. Sau khi hoàn thiện, hệ thống có thể được đóng gói thành giải pháp công nghệ bao gồm phần mềm quản lý di tích, bản đồ số, hệ thống mã QR, ứng dụng thuyết minh thông minh và nền tảng quản trị dữ liệu, tạo tiền đề để cung cấp dịch vụ triển khai, vận hành, bảo trì và đào tạo cho các đơn vị có nhu cầu.

Với lợi thế là địa phương sở hữu nhiều di tích lịch sử, văn hóa, danh thắng và làng nghề truyền thống đặc sắc, mô hình "Di tích thông minh" phường Thủy Xuân có tiềm năng trở thành sản phẩm chuyển đổi số tiêu biểu trong lĩnh vực văn hóa và du lịch. Việc thương mại hóa thành công mô hình không chỉ góp phần nâng cao giá trị khai thác di sản, thúc đẩy phát triển du lịch – dịch vụ và kinh tế số địa phương mà còn tạo nguồn lực để tái đầu tư cho công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, hướng tới xây dựng Thủy Xuân trở thành điểm đến văn hóa – du lịch thông minh, hiện đại và phát triển bền vững.